Doğal afetlerde ilk yardım hayati önem taşımaktadır. Bu yüzden ilk yardım bilmeyen insanların yardımı, afetzedelerin hayatını tehlikeye atmaktadır. Deprem gibi afetlerde, depremde ilk yardım iyi bilmek ve enkazdan bir hayat çıkarabilmek son derece önemlidir. Yaralının durumunu tehlikeye atmadan, teknikler yeterince bilinmeli ve müdahale edilmelidir.

İlk yardımda ana kural: Önce kendinizin ve çevrenizin güvenliğini sağlamak.

• Çevrede depremde ilk yardım konusunda en deneyimli kişi ana müdahaleyi yapmalı ve ona yardımcı olunmalı
• Soğukkanlı olunmalı ve sakinleştirici davranılmalı
• Yaralı, sakin ve hızlı bir şekilde değerlendirilmeli
• Bilinmeyen konularda müdahale edilmemeli
• Olay yerine ulaşan sağlık çalışanlarına detaylı ve doğru bilgi verilmeli

Depremde İlk Yardım: Afetzedenin Enkaz Ortamından Çıkarılması

• Boyun tespiti yapılmalı
• Sıkışmanın veya enkazın kaldırılması için araç gereç kullanılmalı
• Kazazedenin arkasına geçerek kolları kazazedenin kollarının altından geçirmeli
• Kazazedeyi kolundan tutarak çekmeli
• Vücuda saplana bir cisim varsa çıkarılmamalı

Depremde İlk Yardım: Şokta Olma Durumunda

• Afetzede sırt üstü yatırılmalı
• Kanama ve şok ile ilgili bulgular kontrol edilmeli (Görünür kanama, soluk cilt, uzuvlarda soğukluk, hızlı nabız)
• Ayakların altında destek konularak 20-30 cm kadar kaldırılmalı
• Yaralı battaniye ile sarılmalı (Varsa pansuman ve turnike görülecek şekilde sarılmalı)
• Tıbbi yardım gelinceye kadar bu pozisyon korunmalı
• Solunum ve nabız 3 ila 5 dakika aralıklarla kontrol edilmeli

Depremde İlk Yardım: Uzuv Kopması Durumunda

• Afetzede sırt üstü yatırılmalı
• Ayakların altına destek konularak 20-30 cm kadar kaldırılmalı
• Kopan uzvun 3-4 parmak üzerinden turnike uygulanmalı
• Kopan parça temiz ve su geçirmez ağzı kapalı plastik bir torbaya konulmalı
• Torba temiz bir bez ile sarılarak yaralı ile aynı araca konulmalı, üzerine de hastanın ad ve soyadı bilgileri yazılmalı
• Sağlık çalışanlarının müdahalesini hızlandırmak için transport sırasında haber edilmeli

Not: Kopan parçanın konduğu torba, buz içeren bir başka torbaya konulmalı. Çünkü kopan parça direkt buz veya su ile temas etmemeli.

Depremde İlk Yardım: Dış Kanama Olduğu Durumunda

• Parmakla temiz bir bez yardımıyla kanayan yer üzerine baskı yapılmalı
• Kanamanın durmadığı durumda el ayası kullanarak baskı artırılmalı
• Kanama duruncaya kadar baskı uygulanmalı
• Birinci bez kanla ıslanırsa üzerine ikinci bir bez koyulmalı. (İlk bez kaldırılmadan başka bir bezle yapmaya devam edilmeli!)
• Yaranın uç tarafındaki renk değişikliği ve nabız, belirli aralıklarla kontrol edilmeli

Depremde İlk Yardım: Kırıklar Olduğu Durumunda

• Eklem ya da kırık bölgenin hareketinin engellenmesi için kırık tespit edilmeli ve sabitlenmeli
• Kırık bölgeye buz uygulaması yapılmalı
• Kırıklar kol ve bacakta ise, önce sabitlenmeli sonra kalp seviyesinden yükseğe kaldırılmalı
• Kırıklar bacaklarda ise, diz ve ayak bileği eklemini içine alacak biçimde ve eşit uzunlukta iki atel seçilmelidir. Uzun bir tahta bunun için kullanılabilir
• Atel bacağın iki tarafına uygun bir şekilde yerleştirilerek geniş bir sargı ile bağlanmalı
• Kırıklar uylukta ise kalça ve diz eklemini içine alacak biçimde ve biri koltuk altına uzanacak şekilde iki atel seçilmeli, atel bacağın iki tarafına uygun yerleştirilmeli
• İki atel gövde düzeyinde ve bacak hizasında iki ya da üç geniş sargıyla, diz seviyesinde de geniş bir sargıyla ve ayak bileğinde ise 8 şekli oluşturan bir sargıyla bağlanmalı

Depremde İlk Yardım: Omurga Yaralanmaları Durumunda

• Esnemeyecek kalınlıkta yaklaşık 2 metre uzunluğunda ve en az 70 cm genişliğinde sert bir materyal seçilmeli (Kapı, tahta ve merdiven gibi)
• Kullanılacak materyal, katlanmış bir battaniye ile kaplanmalı
• Boyun, bel ve dizlerin arkasına yumuşak bir materyal koyulmalı
• Başı desteklemek için, baş altına kumaş halkası yerleştirilmeli ve baş bir bandajla tahtaya bağlanmalı
• Vücut, yanlardan rulo haline getirilen battaniyeler ile desteklenmeli
• Ayak bileği, bacak, uyluk ve kalça sargılar ile tahtaya bağlanmalı
• Göğüs, üzerinden çapraz sargılar ile tahtaya bağlanmalı

Depremde İlk Yardım: Ana Damar Yaralanması Durumunda

• Boyuna ve köprücük kemiğinin arkasına baskı uygulamak için, başparmakla doğru yere baskı uygulanmalı (Yara sağdaysa sol başparmağı, yara soldaysa sağ başparmağı ile baskı uygulanmalıdır)
• Koltuk altına baskı uygulamak için bir veya iki başparmakla doğru yere baskı uygulanmalı
• Kolda baskı uygulamak için başparmakla doğru yere baskı uygulanmalı (Sağ kol için sağ başparmak, sol kol için sol başparmak ile baskı uygulanmalıdır)
• Kasıkta ve uylukta baskı uygulamak için el yumruk yapılarak ve kol düz olarak doğru yere baskı yapılmalıdır (Sağ taraftaki yara için sağ yumruk, sol taraftaki yara için sol yumruk)
• Sağlık ekipleri gelinceye kadar veya sağlık kuruluşuna ulaşıncaya kadar yapılan basınçlar gevşetilmemelidir.
• Yaralılar, pansuman görülecek şekilde battaniyelere sarılmalı.

Depremde İlk Yardım: Yanık Durumunda

• Yanık bölge üzerine bol su dökülmeli
• Yanık bölge üzerindeki kıyafetler kesilerek, sıyırmadan, çıkarılmalı
• Yanık bölge üzerinde oluşan su dolu kabarcıklar patlatılmamalı
• Yanık bölge üzerine su dışında (yoğurt, diş macunu, patates, salça gibi) herhangi bir madde sürülmemeli

Depremde İlk Yardım: Donma Durumunda

• Yaralının özellikle baş, yüz, el ve ayakları iyi korunmalı
• Yaralı, kapalı ve ılık yere taşınmalı
• Islak veya donmuş kıyafetleri çıkarılmalı ve yaralının başı dahil battaniyeye kundak şeklinde sarılmalı
• Masaj asla yapılmamalı
• Yaralının bilinci kapalı ise; solunum olmadığı takdirde kalp-akciğer canlandırma yapılmalı, solunum varsa ağızdan hiçbir şey verilmemeli
• Yaralının bilinci yerinde ise, moral verilmeli, kol ve bacaklarının hareket ettirilmesi istenmeli
• Sıcak ve alkolsüz içecek verilmeli, uyutulmamalı, konuşturulmalı ve ortamın ısısı kademeli olarak ısıtılmalı
• El ve ayak kurutulmalı, hohlayarak nefesle veya koltuk altına sokularak ısıtılmalı
• Hasta ağır donuk ise bekleme sürecinde el ve ayakları 40 derece suda bekletilmeli, kuru hava tatbiki uygulanmamalı

Deprem Çantası İçerisinde Bulunması Gerekenler

Deprem gibi büyük afetlerden sonra hayatta kalma şansını artıran ve ihtiyaç duyulabilecek malzemeleri bulunduran deprem çantası, afet anında ulaşılabilir bir yerde olmalıdır ve aile bireylerinin ihtiyaçlarını içermelidir.Deprem çantası içerisindeki ihtiyaçlar, kişiden kişiye farklılık gösterebilse de, en elzem olan ihtiyaçlara göz atalım:

Gıda

• Vitamin ve karbonhidrat içeren, su kaybını önleyen, yüksek kalorili ve çabuk bozulmayan gıdaları seçmek önemlidir.
• Konserve, kuru meyveler, tahin-pekmez, meyve suyu gibi
• Tüm aile üyeleri düşünülerek yeterli içme suyu almak önemlidir

Önemli Belge Fotokopileri

• Kimlik kartları (Nüfus cüzdanı ve ehliyet gibi)
• Tapu, sigorta ve ruhsat belgeleri
• DASK – Zorunlu Deprem Poliçesi
• Diplomalar, pasaport, banka cüzdanı
• Evcil hayvan sağlık karnesi gibi diğer belgeler

Giyecekler

• İç çamaşırları
• Çorap
• Yağmurluk
• İklimlere uygun kıyafetler

Hijyen Malzemeleri

• Sabun ve Dezenfektanlar
• Dış fırçası ve macunu
• Islak mendil
• Tuvalet kağıdı
• Hijyenik ped ve maske

Araç Gereçler

• İlk yardım çantası
• Uyku tulumu ve battaniye
• El feneri, pilli radyo ve uzun ömürlü yedek piller
• Düdük, çakı ve küçük makas
• Kağıt ve kalem